ESHÂB-I KEHF'İN SAYISI...

Eshâb-ı Kehf in sayıları hakkında çeşitli rivayetler bulunmaktadır. Bir rivayete göre, bunların sayısı sekizdir, dokuzuncusu köpekleri kıtmîr' dir. Bu rivayette Eshâb-ı Kehf in isimleri şöyle sıralanmaktadır: 1. Mekselmina; 2. Mahşelmina; 3. Temliha; 4. Mertunas; 5. Keştunas; 6. Bironos; 7. Dimos; 8. Kalos; 9. Kıtmîr (Köpekleri). (1)

İbn-i İshak'a göre de, Eshâb-ı Kehf in sayıları sekizdir, dokuzuncusu köpekleridir. Bu müellif, isimlerini şu şekilde sıralamaktadır: 1. Meksemlina; 2. Mahsemlina; 3. Yemliha; 4. Martûs; 5. Kesutunis; 6. Bironis; 7. Resmûnis; 8. Batûnis; 9. Kalûs. (2)

Diğer bir rivayet ise, Hz. Ali'(k.v.) dendir. Bu rivayette Eshâb-ı Kehf in isimlerinin yedi olduğu, köpekleri ile sekiz ettikleri belirtildikten başka, daha önce bu gençlerin ne işle meşgul oldukları üzerinde de durulmaktadır. Bu rivayete göre, Eshâb-ı Kehf in isimleri ve görevleri şöyle sıralanmaktadır: 1. Yemliha; 2. Mekselina; 3. Mislina (bu üçü vaktiyle Dakyanu'un Eshâb-ı Yemin'i imişler); 4. Mernuş; 5. Debernuş; 6. Şazenuş (bu üçü de Eshâb-ı Yesar'ı imişler. Bütün bunlarla istişare edermiş); 7. Gençlerin mağaraya giderken yanlarına aldıkları çoban (Kefeştatayyuş). (3) 8. Kıtmîr (Köpekleri). Yine Abdullah İbn-i Abbas, ayetteki "Onlar hakkında bilgisi olan çok azdır" kısmını okuduktan sonra "İşte ben o az kişilerdenim" demiş ve isim vermeden Eshâb-ı Kehf'in yedi kişi olduklarını, sekizincisinin ise köpekleri olduğunu belirtmiştir. (4)

Kanaatimizce ikinci rivayet daha isabetli görünmektedir. Zira meal ve tefsirlerde Kehf Suresinin 22. ayetinde "yedidir, sekizincisi köpekleridir" ifadesinin müslümanlarca söylendiği belirtilmekte, hatta bizzat Hz. Peygamber (s) in Hz. Cebrail (a) dan bu sayıyı haber verdiği belirtilmektedir. (5) Ayrıca halk arasında da yaygın olan bu görüştür ve halk bu isimleri ezbere bilmektedir.

(1)  Bağdadî, Hâzin Tefsiri, m, 190.
(2)  İbni Cerir Et-Taberi, Tarih'ul- Ümem vel-Mülûk, C. II, Kahire 1326, sh. 5-6.
(3) Taberi'de çoban'in ismi zikredilmemesine rağmen (II, 5) halk arasında ve bazı eserlerde çobanın isminin "Kefeştatayyuş" olduğu söylenmektedir (Duman, S. I, sh. 14.
(4) Taberi, Tarih'ul-Ümem, II, 5.
(5) Sahih-i Buhari Tercümesi, IX, 203; Krş. Gökcan, Fahri, Kur'an-ı Kerime Göre Eshâb-ı Kehf Kıssası, Tayyib Okiç Armağanı, sh. 131-146.