| HRİSTİYANLIK'TA ESHÂB-I KEHF... |
Tarsus, müslümanlar için olduğu kadar hristiyanlar için de önemlidir. Zira onlara göre de Eshâb-ı Kehf, "Yedi Uyuyanlar" namıyla bilinmektedir. Fransızların Grand Ansiklopedesinde Sept Dormans=Yedi Uyuyanlar adı altında Eshâb-ı Kehf in hikayesi şöyle anlatılmaktadır: "Dekyus (Decius), hristiyanları katlettiği sırada asil bir aileye mensub yedi kardeş (Maksimyanus, Malkus veya Margus, Martininanus, Konstanitnos, Diyonisyus, Yuhanis ve Sürasiyu), kendilerini dini terk etmeye zorlayan "Efes" valisinin tehditlerine şecâ'atle mukavemet ettikten sonra bir mağaraya iltica ettiler. Onları ve onlarla birlikte kendilerini sadıkane takib etmiş olan köpeklerini öldürmek için bu mağaranın kapısını ördüler. Duvar bitmeden bir hristiyan bu vakıa dolayısıyla yazmış olduğu bir bakır levhayı mağaradan içeri atmıştı ( Rakıym bu levha demek oluyor). Fedailer uyudular. 150 sene veya 197 sene sonra M.S. 448 tarihlerinde II. Teodos zamanında sadece bir gün uyumuş olduklarını zan ederek uyandılar. İçlerinden birini yiyecek satın almak için şehre gönderdiler. Bu adam kapılarda haç işaretlerini görerek hayrete düşmüş ve aynı zamanda alış veriş ettiği kimselere İmparator Dekyus zamanından kalma sikkeler gösterdiği için onları da hayrete düşürmüştür. Efes (Efsus) piskopos'u, İmparator ve İmparatoriçe, bu harikayı hayretle temaşa etmek için derhal mağaraya gittiler. Fakat yedi şehit, ölülerin dirileceğine böylece delil gösterildikten sonra yeniden uykuya daldılar ve bir daha da uyanmadılar. Bunların kapanmış oldukları mağara bilahere mü'minlerin ziyaretleri ile meşhur oldu ve bu mağarayı hâlâ seyyahlara gösteriyorlar. Bunlardan kalanlar Marsilya'ya nakledilmiş, nakil esnasında kullanılan büyük taş sandık Marsilyadaki Sent Viktor Kilisesi'ndedir. 528 tarihinde Suriye piskoposu "Jean Dö Serağ"ın bir kıssa şekline soktuğu bu destan, sonradan Greguar Dülos tarafından Süryanice'den Latince'ye tercüme ve teksir edildi. Bu eserin ismi "Döglorya Martirom"dur. Bu yedi kişinin isimleri Yunan ve Latin, Habeş ve Rus takvimlerinde bazı tadilat ile mezkûrdur. Yunan takvimlerinde sekizinci olarak köpeğin ismi de görülüyor. Latin Kilisesi'nde bunlar 7 Temmuz'da anılmaktadır. Yunan Kilisesi'ne göre yedi şehidin mağaraya kapandıkları gün, 4 Ağustos ve uyandıkları gün 22 Teşrin olarak anılmaktadır".(1) Görüldüğü üzere, hristiyanlar'in da Eshâb-ı Kehf hakkında naklettikleri hikayeler İslâm kaynakları ile büyük bir benzerlik arzetmektedir. İsim ve yerler farklı olsa bile, aynı olaydan bahsedildiği muhakkaktır. En büyük farklılık Eshâb-ı Kehf'in uykuda kaldıkları süre hususundadır. Bilindiği üzere, Kur'an'da üstü kapalı da olsa 309 sene uyudukları ifade edilmektedir. İslâm alimlerinin büyük bir çoğunluğu da Eshâb-ı Kehf'in 309 yıl uyudukları hususunda fikir birliği içindedirler. Oysa hristiyanlar arasında bu süre 150, (157) (2) veya 197 olmak üzere çeşitli süreler gösterilmektedir. Bizce asıl olan Kur'an'in ve İslâm alimlerinin sözleridir. Hristiyan kaynaklarının bizden ayrıldığı bir diğer husus da, bu mağaranın yeridir. Zira Hristiyan kaynaklarında mağaranın yeri olarak hep Efes gösterilmiştir. Halbuki İslâm kaynakları, ittifakla yüzde 90'ı Tarsus'u gösterirken, bazı kaynaklar da Afşin'i göstermektedirler. Aralarında bölge farkı vardır. (3) (1) Elmalı, Muhammed Hamdi, Hak Dini Kur'an Dili, V, 3233 dipnot. |